6 Ocak 2012 Cuma

Niçin İnsanların Kanları Birbirlerinden Farklı?

Niçin İnsanların Kanları Birbirlerinden Farklı?

Vücudumuzda yaşantımız boyunca hiç durmadan çalışan bir kasımız vardır. Yani tek bir kastan oluşan kalbimiz. Kalbimiz nefes ile alınan oksijeni akciğerlerimizde alan kanı vücudumuzun her noktasına pompalar. Bir dakikalık sürede ciğerlerin aldığı hava ile kalbin pompaladığı kan aynı hacimde, yaklaşık 6 litredir. Gerilim halinde ciğerlerin alıp verdiği hava, kalbin kan kapasitesini aşar. Peki nasıl oluyor da bu kan insandan insana farklı oluyor ve hatta birbirleri ile hiç uyuşmuyor?

İnsanların kan grupları doğmalarından önce genetik olarak saptanmıştır. Kanımızda yabancı maddeleri, mikropları tespit edip bunlarla savaşan hücrelerimiz, yani kırmızı kan hücreleri, bir diğer deyişle alyuvarlar vardır. Bu alyuvarlar sadece 120 gün yaşarlar. Bu nedenle vücudumuzda devamlı alyuvar üretilir. Ortalama bir yaşam süresi boyunca, insan vücudunda yarım tondan fazla alyuvar üretilir. Bu alyuvarların yüzeylerinde "antijen" denilen proteinler ve lipidler vardır. İşte bu antijenlerin varlığı veya yokluğu kan gruplarını tayin eder.

Aslında bilinen 300 kan grubu vardır ama AB 0 adı verilen en yaygın gruplama sistemi, ebeveynlerden miras alınan A ve B adı verilen iki antijenin varlığı veya yokluğu üzerine kurulmuştur. Bu sistemi ilk olarak 1902 yılında Avusturya kökenli ABD'li bilimci Kari Landsteiner ortaya çıkarmıştır.

Bu gruplamada kanlar A, B, AB ve 0 (sıfır) olmak üzere dörde ayrılırlar. İnsanın dışındaki hayvanların da farklı kan grupları vardır. Örneğin, domuzlarda 16, ineklerde 12, köpeklerde 7, kedilerde ise 2 farklı kan gurubu tespit edilmiştir.

Bu gruplamada bazıları birbirleri ile uyumlu olabilir ve diğer gruptan kan alabilir veya verebilir. Uyumsuz gruplarda ise karşı tarafın savunmacı antijenleri gelenleri dost bilmeyip savaş açarak kanda pıhtılaşmaya, böbrek rahatsızlıklarına hatta ölüme sebep olabilirler. Şimdi kim kimden kan alabilir, kim kime kan verebilir ona bakalım.

Kan grubu => Kanın alınabileceği grup => Kanın verilebileceği grup

A => A, 0 => A, AB

B => B, 0 => B, AB

AB => A, B, AB, 0 => AB

0 => 0 => A, B, AB, 0

Görüldüğü gibi AB grubu herkesten kan alabilmekte, 0 grubu ise herkese kan verebilmektedir. Savaş gibi kan ihtiyacının yoğun, test zamanının az olduğu zamanlarda, kan bankasında mümkün olduğu kadar çok sıfır grubu kan depolanır.

Önemli: Bu bugüne kadar bize okulda öğretilen tablodur ancak normalde hiçbir kan grubu birbiri arasında kan alış verişi yapamaz. Burası çok önemli çünkü en acil durumlarda bile böyle bir kan değişimi söz konusu değildir. Hatta anne ve babanın kan gruplarının farklı olması doğacak bebeğe zarar verebilir. Bunun için gerekirse önceden test yapılır ve tıbbi tedbir alınır.

2 Ocak 2012 Pazartesi

Zirve

Ağrı Dağı tam karşımda bütün ihtişamıyla duruyordu. Eski ismiyle Ararat. Güneşin yaptığı gölgeler dağa aynı anda birçok farklı renk veriyordu. Buraya geleli daha yeni bir ay oluyor. Ayrıca ilk gelişim hatta Kayseri'nin doğusuna ilk geçişim. Ağrı'ya bizim bildiğimiz anlamda şehir demek biraz zor. Ağrı'ya tarihi dışında şehir niteliği kazandırabilecek fazla birşey göremedim. Bunun doğal sonucu olarak burada insanlar birbirlerine çok yakın, neredeyse herkes birbirini tanıyor. Bu da farklı fikirleri ve kültürel gelişimi olumsuz etkiliyor. Şehir ve insanlar ve onların gelişimi için olumsuz bir durum. Şu anda dağa en yakın köy olan Acar Köyü'nde, köyün en zengini Mehmet ağa bizi evinde misafir ediyor. Burada ki insanlar çok cana yakın. Genel bir iyi niyet söz konusu.